Boruta w śląskim wydaniu - linoryt z 1986 roku jako eksponat listopada w Muzeum Miejskim

Co miesiąc Muzeum Miejskie w Zabrzu prezentuje jeden wybrany obiekt ze swoich zbiorów - w listopadzie padło na linoryt zatytułowany “Boruta” autorstwa Jerzego Sewiny, powstały w 1986 roku. To grafika z pogranicza naiwnego realizmu i śląskiej demonologii - i doskonały pretekst, by przyjrzeć się niezwykłej historii jej twórcy.

Muzeum Miejskie w Zabrzu
Boruta eksponat listopada 2026

Praca przedstawia scenę fantastyczną: klęczącego mężczyznę - być może górnika - przed postacią Boruty wyposażonego w koźle kopyto, ogon, rogi i widły. Nad głową klęczącego unosi się forma w kształcie pęcherza z zarysem twarzy - wyobrażenie duszy. Kompozycja jest zamknięta, prawie symetryczna, wręcz emblematyczna. Sewina oparł ekspresję grafiki na wyraźnym kontraście czerni i bieli oraz na grubych kreskach i kropkach oddających faktury - sierść diabła, trawę podłoża. Lekko uśmiechnięty Boruta to nie anonimowa siła nieczysta, lecz demon z legendy o łęczyckim zamku, przeniesiony przez autora na śląski grunt - swoiste przesunięcie kulturowe, w którym klęczący górnik zaprzedaje diabłu duszę.

Muzeum przypomina też o drugim dziele Sewiny z podobnym motywem - obrazie olejnym “Dusza za talara” z 1985 roku, gdzie tytułowa dusza została wyceniona, a na konarze czeka stryczek dla niedoszłego kontrahenta. Na gałęzi siedzi ptak - prawdopodobnie dudek, symbol głupca, co można odczytać jako autokomentarz artysty: sprzedawca duszy został “wystrychnięty na dudka”.

Jerzy Sewina (1932-2001) przez lata pracował jako górnik w kopalniach Śląsk i Halemba. W 1971 roku uległ wypadkowi, który sparaliżował dolną część jego ciała. To właśnie podczas pobytu w szpitalu poznał instruktora plastyki Władysława Lucińskiego, który wprowadził go w technikę linorytu, rzeźby w drewnie i malarstwa olejnego. Sewina stał się twórcą pełnym ciepła i humoru - jego prace tchnęły radością życia, którą zdołał zachować mimo tragedii.

Eksponat listopada oglądać można w Galerii Café Silesia przy ul. 3 Maja 6 w Zabrzu przez cały listopad.

Reklama